De digitale weerbaarheid van Nederland is onder de maat omdat organisaties nog altijd niet de basismaatregelen doorvoeren, zoals het gebruik van multifactorauthenticatie en het testen en maken van back-ups. Dat meldt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in het jaarlijkse Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN) dat in samenwerking met het Nationaal Cybersecurity Centrum (NCSC) is opgesteld.
Om ongestoord te kunnen functioneren, moeten we onze samenleving zo goed als mogelijk beschermen tegen digitale dreiging. Ondanks de inspanningen om de weerbaarheid te verhogen, is er sprake van scheefgroei met de toenemende dreiging. Die scheefgroei vergroot het risico op ontwrichting van onze samenleving. Denk hierbij aan de bankensector, het openbaar vervoer of drinkwater. Dat blijkt uit het jaarlijkse Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN) van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), dat in samenwerking met het Nationaal Cybersecurity Centrum (NCSC) is opgesteld.
Nederland onvoldoende beschermd
Net als vorig jaar toont het Cybersecuritybeeld aan dat de digitale weerbaarheid in Nederland geen voldoende scoort. Organisaties zijn onvoldoende voorbereid en aanvallen door cybercriminelen hebben inmiddels een industriële schaal bereikt. “De digitale dreiging is dan ook permanent en neemt eerder toe dan af, met alle mogelijke gevolgen van dien”, zo waarschuwt de NCTV, die daaraan toevoegt dat cyberaanvallen door andere landen ‘dagelijkse kost’ zijn geworden.
Cyberaanvallen door buitenlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten zijn niet meer zeldzaam te noemen. Landen gebruiken de digitale ruimte om geopolitieke voordelen te behalen. Vanuit Rusland zijn meerdere EU-lidstaten succesvol geraakt door cyberaanvallen en China heeft op grote schaal en langdurig politieke doelwitten in Europa en Noord-Amerika aangevallen. Maar ook cybercriminelen zijn onverminderd in staat grote digitale schade aan te richten. Criminelen hebben primair een financiële drijfveer, maar een aanval kan zoveel impact hebben dat de nationale veiligheid geraakt wordt. Ook kunnen staten cybercriminelen inhuren, gedogen of onder druk zetten om cyberaanvallen uit te voeren. Dat er banden zijn tussen staten en cybercriminelen bleek onlangs nog, toen cybercriminelen gelieerd aan Rusland nadat de oorlog in Oekraïne uitbrak, waarschuwden tegenstanders van Rusland aan te willen vallen.
Fundament voor Cyberstrategie
Het CSBN levert ieder jaar input voor beleidsvorming op nationaal niveau. Dit keer vormt het CSBN het fundament voor de nieuwe Nederlandse Cyberstrategie die in het najaar van 2022 verschijnt. Daarom zijn naast de analyse op belang, dreiging en weerbaarheid, ook zes strategische thema’s toegevoegd; thema’s die nu en de komende vier tot zes jaar relevant zijn voor de digitale veiligheid van Nederland. Dat zijn:
- Beperkingen in digitale autonomie beperken ook digitale weerbaarheid
- Risicomanagement staat nog in kinderschoenen
- Marktdynamiek compliceert beheersing van digitale risico’s
- Risico’s als keerzijde van gedigitaliseerde samenleving
- Digitale ruimte speelveld voor regionale en mondiale dominantie
- Cyberaanvallen eenvoudig schaalbaar, verdediging daartegen minder
